Press "Enter" to skip to content

İran Seyahati Öncesi Hazırlıklar ve Yapılması Gerekenler

İran’a motor turu yapmak uzun süredir hayalini kurduğumuz hatta bu hayale 2014 yılında çok yaklaştığımız bir plandı. 2014 yılı Nisan ayı için bu rotayı planlamış, çölde konaklayacağımız yerin rezervasyonunu bile yaptırmıştık. Ama tam turdan bir ay öncesinde belimi çok kötü sakatladım ve ameliyatlık durumu geldim. Doğru düzgün yürüyemiyordum bile. Hatta acaba bir daha düzgün bir şekilde yürüyebilecek miyim diye ciddi endişelerim olmuştu. Bir çok doktor tarafından %100 ameliyat olmam gerektiği söylendi. Ben de ameliyat için artık gün belirlerken son bir görüş için bir başka doktora daha gittim. Beni alternatif başka bir yöntemle iyileştirdi ama o sene turu yapmamız mümkün olmadı. Tura ben dahil 3 kişi çıkacaktık. Benim plandan düşmemden sonra ekibin diğer iki üyesi de İran’a gitme planlarından vazgeçince, İran’ı bir süreliğine rafa kaldırmış olduk. O günden beri her sene İran’a gitmek mutlaka tur sohbetleri ve planlarımında bir alternatif olarak masada olsa da, bu seneye kadar gerek zamanlama, gerek ekip olarak organize olmamızdaki zorluklar sebebi ile hayata geçiremedik.
İran coğrafya olarak Türkiye’den çok daha büyük bir yüz ölçümüne sahip. Türkiye’nin iki katı büyüklüğünde yüzölçümü var. Dolayısı ile İran’a yapılacak bir turun en az 15 olması gerekiyor. Herkesin hem aile, hem de işini aynı dönem için 15 gün ayarlamasındaki zorluk en büyük engellerden birini oluşturuyordu. Bu sene ise yine 2014 olduğu gibi aynı üçlü hem zamanlama, hem de ev ve iş durumlarını ayarlayabildiğimiz için turu planlayabildik.
İlk önce orijinal tur üzerinde çalıştık ama daha sonra çok daha farklı ve içimize sinen yeni bir rota oluşturduk. Turu gerçekleştirmek için hava sıcaklıkları ve mevsimleri düşünerek Nisan ve Mayıs aylarını tercih ettik. Ama bu sezon hem İran’ın iç turizminin en yoğun dönemi olması ve çok fazla olmasa da aynı sebeplerden dolayı dış turizmin de en yüksek olduğu sezon. Nisan ayında ayrıca nevruz kutlamaları da yapılıyor. Biz Nisan sonuna çıkışımızı planladığımız için Nevruz kalabalığına denk gelmesek de yine de oteller de yer bulmak çok büyük sorun oldu. Tabi aslında otellerde yer bulmak denince buraya ayrı bir sayfa açmak gerekiyor. Çünkü bildiğiniz global konaklama sitelerinde çok kısıtlı ve ağırlıklı olarak Tahran’daki bir kaç otel dışında bir yer olmayınca yerel online turizm acentaları üzerinden rezervasyon yapmanız gerekiyor. Biz araştırmalarımız sonunda iki tane güvenilir olduğuna inandığımız online acente bulduk. Hostelsiniran.com ve toiran.com
Konaklama
Toiran.com önceden ödemeyi yapmanızı şart koşuyor. Hostelsiniran.com üzerinde ise hem önden ödeme talep oteller, hem de ön ödeme yapmaya gerek olmayan oteller var. Önden ödeme talep eden oteller toiran.com’dan farklı olarak ödemeyi bitcoin olarak yapmanızı istiyorlar. Biz her ne kadar olumlu görüşler okumuş olsak da riski düşürmek için rezervasyonların bir kısmını toiran.com bir kısmını ise hostelsiniran.com üzerinden yapmaya karar verdik. Uluslararası ambargodan dolayı Türkiye’den doğrudan İran’a para göndermek mümkün olmuyor. Bunu onlar da bildiği için Almanya’da bir hesap numarası numarası veriyorlar. Biz swift ile Almanyada’ki hesaba parayı gönderdik ama para bir türlü karşı tarafın hesabına geçmedi. İlk önce muhabir bankayı bulamadılar. Sonra bankayı buldular ama bu sefer bankada USD cinsinden hesap bulamadıkları için transfer gerçekleşmedi. Banka euro gibi başka döviz kurları üzerinden yapabileceğimizi önerse de süreç 15 güne yakın bir zaman aldığı, bazı otellerdeki rezervasyonları kaçırmamız ve işlemin yine gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinden emin olamadığımız için işlemi iptal edip toiran.com’a bilgi verdik. Sanırım gösterdiğimiz çabadan bizim gerçekten İran seyahati yapacağımıza ve konaklama ihtiyacımız olduğuna inandılar ve bizim inanamayacağımız bir şey yaparak o zaman ödemeyi İran’a geldiğinizde Shiraz’da yaparsınız dediler. Bu Shiraz’a kadar toiran.com üzerinden yaptığımız konaklamalara para vermeden otelden çıkıp gideceğimiz anlamına geliyordu. Yüz yüze hiç tanışmamış ve sadece web sayfaları ve e-mail üzerinden irtibat kurduğumuz kişiler bu güveni nasıl hissediyorlar bilemedik. Hatta bu sebeple acaba konaklamalarda bir sorun olur mu diye ciddi bir şekilde endişelendik. Bunu anlamanın tek yolu ilk gece Tebriz’de konakladıktan sonra belli olacaktı. Ama merak edenler için şimdiden belirtmek isterim ki duyduğumuz paranoya tamamen boşa çıktı.
Aynı şekilde hostelsiniran.com üzerinden yaptığımız konaklamalardan da son derece memnun kaldık.
Motorla seyahat ettiğimiz için otellerin sadece temiz olması ve lokasyonu değil aynı zamanda motorları da güvenli bir şekilde  park edebilmemiz de çok önemliydi. Ama bunlarla ilgili önceden maalesef fazla bilgi edinme imkanımız olmadı. Buna rağmen tüm İran seyahati boyunca  Yezd haricinde  motorlar için hep kapalı park alanı bulduk ve güvenlik olarak hiç bir sorun yaşamadık. Yezd’de ise sokağa park etmek durumunda kaldık ama otelin sokağa bakan kameraları ile nispeten güvenlik sağlamış olduk ve yine hiç bir sorun yaşamadık.
İran turu öncesinde çözmeniz gereken diğer konular ise döküman işleri, eğer yaşadığınız şehirden direk İran’a kadar sürmeyi planlamıyorsanız motorların İran sınırına yakın bir yere kadar transferi, uçak biletleri, döviz.
 
Ehliyet
Yeni chipli ehliyetler veya ehliyetiniz eski tip ise Turing’den alacağınız uluslararası ehliyet
 
Triptik
Turing’den almanız gereken triptik.
 
Triptik Depozito
İran için Turing’e yatırmanız gereken 200 USD bedelli depozit. Bunu döndükten sonra triptiği iade ederek geri alabiliyorsunuz. Hemen burada bir tüyo vermek gerekirse ödemeyi Turing’in anlaşmalı olduğu bankalar üzerinden yaparsanız swift için komisyon ödemek durumunda kalmazsınız. Bizim gittiğimiz tarih (Nisan -Mayıs 2018) itibariyle Vakıfbank ile komisyonsuz ödeme anlaşması vardı. Ben bunu zor yoldan öğrendim. Akbank’a 200 USD için 19 USD swift komisyonu daha sonra da 6 USD muhabir banka komisyonu ödedim.
 
Trafik sigortası
Trafik sigortasını Turing’den yapabiliyorsunuz (Green card) ama okuduğumuz kaynaklarda İran sınırında da sigorta yapılabileceğini öğrendiğimiz için iki kere masraf olmaması amacıyla İran’da sigorta yapmaya karar verdik. Daha sonra sınırda da yaptırmadık ve kazaya karışmadığımız için ihtiyacımız olmadı ama size böyle yapın diye tavsiyede bulunamam. Polis çevirmeleri (genellikle sohbet amaçlı oluyor) veya kaza durumunda sıkıntı yaşayabilirsiniz.
 
İran Geçici Plaka
İran’da ne kadar kalacağınıza bağlı olarak sınırda geçici İran plakası almanız gerekebilir. İran’da 10 günden fazla kalmanız halinde geçici plaka çıkartmanız gerekiyor. Çıkartmazsanız her ilave gün için para cezası var. Biz sınırda bu konuyu öğrendik. Sınırda turun 15 gün olacağını söyledik. Görevli o zaman plaka çıkartmanız gerekir, ben buraya 10 gün yazıyorum dedi. Biz de tamam dedik ama çıkarken 15 gün kaldığımız görülünce oradaki üst düzey bir görevliden ceza kesilmemesine dair onay alın. Onay verirse sıkıntı yok yoksa cezayı ödemeniz gerekir cevabını aldık. Bu konuyu da diğer post’larda detaylı yazacağım.
 
Pasaport
Doğal olarak bir pasaporta ihtiyacınız var ama benim burada belirtmek istediğim pasaportunuzda İran giriş çıkışı damgası olması sebebi ile özellikle Amerika ve İsrail vizelerinde  ve belki Avrupa ülkelerinden vize alırken yaşayabileceğiniz sorunları önlemek için ikinci bir pasaport almanız gerektiğine dair inanışla ile ilgili. İkinci pasaport çıkartıp çıkartmamak sizin kararınıza bağlı tabi. Biz her ne kadar doğrudan bir kaynaktan bu konuyu okumasak ve etrafımızda İran’a gittiği için bahsettiğim ülkelerden vize alırken sorun yaşamış bir kişiye rastlamasak da ikinci bir pasaport çıkarttık.  Pasaport çıkartırken bir dilekçe vererek eski pasaportunuzu iptal etmeden ikinci pasaportu alabiliyorsunuz. Eski pasaportunuzu da yanınıza almayı unutmayın.
 
Nakliye
İstanbul’da yaşadığımız için buradan İran’a kadar motor sürmek ve dönmek gidiş dönüş toplam 4 gün anlamına geldiği için geçen sene Gürcistan’a giderken nakliye konusunda çalıştığımız ve süper memnun kaldığımız Moto S.O.S. ile çalıştık. Motorları Van’a gönderdik. Dönüşte de Van’da teslim ettik ve İstanbul’da teslim aldık.
Motorları gönderdiğimiz için van-İstanbul uçak biletlerini aldık. Ama Van uçuşumuza kısa bir gün kala Pegasus Cuma öğlenden sonrası için aldığımız uçuşu iptal edip sabah saatine aldı. Bu da bizim için ilave bir gün daha iş yerinden izin almak demek olduğu için İran uçumuzu Cumartesi sabahına aldık.
Bu tip bir seyahatte aksamalara pek yer olmaması gerekiyor. Nakliye, uçuş gibi özellikle kritik konularda aksaklık yaşamak bütün planı bozabilir. Bunları düşünerek mümkünse buffer koyarak planlamakta fayda var.
Çantalar
Benim iki tane Touratech Zega Pro yan çantam olduğu için ilk önce bu turda bunları kullanmaya karar verdim. Hem kilitli olmaları, iç çantaların da olması sebebi ile eşyaların taşımasındaki kolaylık, bir şey alıp çıkartırkenki rahatlık sebebi ile bana mantıklı geldi. Tur da iki hafta olduğu için götürülecek eşyalar da bir haftalık bir tura göre daha fazlaydı. Üstelik İran’dan alışverişi de hesaba katmak lazım.  Sonra motoru nakliye için Ulus’dan Kadıköy’e götürürken uzun zamandır yan çanta kullanmamış olmanın da verdiği güvensizlikle trafikte rahat hareket edemediğimi görüp üzerime bir kabus çöktü ve acaba hata mı yaptım diye düşünmeye başladım. Akşam iş çıkış trafiğinde kan ter içinde kaldım. Sonra Van’a uçarken yanıma sosis çanta alıp yan çantaları söküp nakliye aracında bırakabileceğimi düşündüm. Hafif yüklendiğim için iki yan çantanın içindekileri 55 lt’lik sosise sığdırabileceğimi biliyordum. Hep anlatılan meşhur İran trafiğini düşünmek beni bayağı bir ürkütmeye yetti. Ama sonra gerek ekiptekiler gerek Sina Abi (Mototal) yüklenmişsin artık boş ver diyerek beni yan çantalarla gitmeye ikna ettiler. Sonuç? Şehirler arası yollar zaten çok iyi olduğu için hiç bir sıkıntı olmadı. Ama en büyük korkum olan şehir içlerindeki korkunç trafikte bile bir hiç bir sıkıntı yaşamadım. Çok sıkışık trafikte zaten yan çanta olmasa da hareket edemiyorsunuz. Onun dışında da arada bir, bir kaç araba geride kalsam da hiç bir sıkıntı olmadı. Tam tersi tamamen yan çanta konforunu yaşadım. Dolayısı ile böyle bir seyahat için eğer imkanınız varsa rahatlıkla yan çanta tercih edebilirsiniz.
Lastik
İran yolları hep iyi diye duyuyorduk. Ama biz biraz köyler, biraz çöl, biraz da tarihi ve doğal yapılara da gitmeyi planladığımız için acaba buranın yolları nasıldır, off-road özellikleri olan lastik alsak mı diye uzun süre düşündük. İran yolları köylerde dahil olmak üzere tamamen asfalt ve Avrupa yollarından bile çok daha iyi. Dolayısı ile herhangi bir yol lastiği ile bu turu yapmak için yeterli olur. Biz toplamda 5.000 km yol yaptık. Dolayısı ile lastik için sadece lastik ömrünün ne kadar kaldığına ve yapacağınız mesafe boyunca yeterli performansı göstereceğinden emin olun.
Döviz/Para/Kredi Kartları
Uluslararassı ambargodan dolayı Türkiye’de sahip olduğunuz kredi kartlarını İran’da kullanmanız mümkün değil. Çok çok az olmak üzere bazı halıcı vs dükkanlarında diğer ülkelerden temin ettikleri POS cihazları ile ödeme kabul ediyorlar ama onun dışında hiç bir yerde kullanamazsınız. Kendi ödeme sistemleri ve kart kullanımları var. Ama kısa süreliğine yapacağımız ziyarette ön ödemeli de olsa kart çıkartmakla biz uğraşmadık.
Para birimleri riyal ama 4 sıfır atarak halk arasında tümen diyorlar. Tümen diye ayrıca bir banknot yok. Sadece halk arasında kullanımı bu şekilde. İlk başlarda biraz zorlanıyorsanız ama sonradan öğrenip alışıyorsunuz. Para bozdurma işini halıcılarda, turizm ofislerinde yapabilirsiniz. Sınırda ilk büyük şehire kadar idare edecek bir miktarı döviz satışı için yanınıza gelenlerden yapabilirsiniz. Biz yanımıza USD alıp onu bozdurduk. Türk Lirası da bir çok yerde bozuyorlar ama güneye indikçe sıkıntı olabilir.
Yakıt
Benzin inanılmaz ucuz. 23 litrelik depoyu yaklaşık 20 TL gibi rakama doldurabiliyorsunuz. Yakıt kalitesi ile ilgili sıkıntı yaşamadık. Yine her zaman olduğu gibi eli yüzü düzgün istasyonlardana benzin almaya gayret ettik. Benzinlikler self service ama yardıma hazır bir pompacı etrafta oluyor. Yardım ettiklerinde para üstü için küçük miktarları bahşiş olarak bekliyorlar. Vermekten imtina etmeyin. Pompaların hangisi benzin hangisi mazot üzerindeki yazılardan anlamamız mümkün olmadığı için biz her seferinde pompacılara sorarak ve yardım alarak benzin aldık. Genellikle kırmızı renkli pompalar benzindi.
 
Rehber Kaynaklar 
Faydalandığımız rehber kaynaklar
İran – Lonely Planet
İran Gezi Rehberi – Zafer Bozkaya
İran – Bülent Dermirdurak/Fahrad Sshakib Pilehroud

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *